Uncategorized

Ağız Kuruluğu Nedenleri, Tedavisi ve Ağız Kuruluğunu Arttıran Durumlar

Bu yazımızda ağız kuruluğu nedenlerini, tedavisini ve ağız kuruluğunu arttıran durumları maddeler halinde inceleyeceğiz.

Tükürük salgısının yeterli olmaması ile birlikte, ağız içerisinin nemsiz ve rahatsız olması durumuna ağız kuruluğu denilmektedir. Xerostomia ve tükürük bezlerinin hipofonksiyonu, diğer bir deyişle olması gerekenden daha az performansla çalışması sonucu ağız kuruluğu problemi ortaya çıkar.

Bazı sistemik rahatsızlıklar ve kullanılan ilaçlar tükürük miktarını olumsuz etkileyebilir. Normalde ilerleyen yaş ile birlikte salgılanan tükürük miktarının azalması söz konusu değildir fakat yaşlılıkla birlikte kullanılan ilaç miktarı arttığından tükürük salgısı miktarı da azalır.

Ağız kuruluğu neticesinde, dişlerde çürüme, diş eti problemleri, ağız içi yaraları meydana gelebilir.

Diş çürükleri, diş eti hastalıkları, ağız içi yaraları ve virüs enfeksiyonları ağız kuruluğu rahatsızlığının başlıca etkenleridir.

Tükürük bezi hipofonksiyonu ve ağız kuruluğunun önceden anlaşılması ve sonuçlarını engellemek için 3 aşamalı bir teşhis yöntemi uygulanır.

Öncelikle hastanın şikayetleri sorulur. Bu sorular şu şekildedir;

  • Ağız içerisindeki tükürük miktarında ki değişmeler nasıl?
  • Yutkunma güçlüğü çekiyor musunuz?
  • Yemekler de ağzınız kuruyor mu?
  • Kuru gıdalar tüketirken sıvı yudumlama gereksinimi duyuyor musunuz?
Dikkat: İlk maddedeki soruya verilen “çok az yanıtı” ve diğer üç maddedeki soruya verilen “evet yanıtı” tükürük miktarının azaldığını göstermektedir.
  • Tat alma bozukluğu yaşıyor musunuz?
  • Yoğun, yapışkan tükürük hissiniz var mı?
  • Dudaklarınız kuru veya çatlak görünümlü ve kırmızı, çabuk kanayan diş etleriniz var mı?
  • Tekrarlamakta olan ağız içinde oluşan yaralar ve dilin yüzeyinde oluşan kuruluk ve değişiklikler var mı?
  • Diş köklerin de çürükler var mı?
  • Ağız kokusu şikayetleriniz var mı?

Eğer ağız kokusu şikayetiniz varsa bir diğer yazımız olan Ağız Kokusu Neden Olur ve Nasıl Giderilir? konusunu inceleyebilirsiniz.

Ağız Kuruluğu Nedenleri

Ağız kuruluğuna neden olan etkenler aşağıdaki gibidir.

  • Kullanılan bazı ilaçlar; antidepresanlar(depresyon ilaçları), antihistaminikler ve diüretikler (alerji ilaçları),  kardiyovasküler (kalp ilaçları), analjezikler (ağrı kesiciler), antihipertansifler (sakinleştiriciler ve tansiyon ilaçları) gibi reçete edilebilen 400’den fazla ilaç ağız kuruluna neden olabilmektedir.
  • Bir takım hastalıklar; şeker hastalığı (diabet), parkinson hastalığı, sjögren sendromu, hıv/aids ağız kuruluna sebepleri arasında gösterilebilir.
  • Radyoterapi, kemoterapi ağız kuruluğuna sebep olabilir.
  • Alkol ve sigara kullanımı, ağız yolu ile nefes alma ağız kuruluğuna sebep olabilir.

Ağız Kuruluğu Tedavisi

  • Florlu veya ağız kuruluğu için özel üretilen diş macunları kullanılabilir.
  • Dişlerin arasında yemek artıklarının kalmamasına dikkat edilmelidir.
  • Diş yüzeylerine flor uygulaması günlük olarak yapılmalı.
  • Yine florlu ağız gargaralı ile ağız içerisi hijyeni sağlanmalıdır.
  • Diş dolgusu yaptırırken flor serbestleyen dolgu maddeleri kullanılmalı ve amalgam (civalı) dolgular tercih edilmelidir.
  • Sakız çiğnemek,tükürük salgısını artıracağından rahatlık sağlayabilir.

Özellikle geceleri odanızı nemlendirebilir ve yudum yudum su içebilirsiniz. Su bazlı dudak nemlendiriciler kullanılabilir. Bütün bunlar şikayetlerinizi bir nebze de olsa azaltabilir.

Ağız Kuruluğu Şikayetlerini Artıran Durumlar

  • Sodyum lauryl sulfat içeren diş macunları
  • Katkı maddesi olarak içerisinde alkol bulunan gargaralar.
  • Şeker
  • Baharatlı ve asitli gıdalar
  • Alkol ve karbonatlı içkiler
  • Kafein içeren içecekler
  • Sigara kullanmak
  • Tarçın ve limon aromalı sakız ve şekerler
1 Ekim 2019 / by / in
Bağımlılık Nedir ? – Bağımlılık Çeşitleri

Bağımlılık insanların dürtülerine engel olamadığı durumdur. Birey bir duruma veya nesneye aşırı derecede muhtaç hale gelir. Genelde kişiler bağımlı olduğu şeye ulaşamadığında yaşamını devam ettiremeyeceği veya kendisinin işlevsiz olacağına inanır.

İnsanlar Neden Bağımlı Olurlar?

İnsanlar neden bağımlı olurlar sorusuna cevap aslında, bağımlılıkta sürekliliği sağlayan en büyük sebep olan haz verici bir olgunun bulunmasıdır. Bağımlılıkta olunan olgu veya nesne, kişiyi stresinden, kaygılarından, sorunlarından bir süre uzaklaştırma kuvveti ve haz verme durumudur.

Özellikle genç yaşlarda bağımlılık oluşturma daha  kolay olur, gelişim çağında olan bireyler karşılaştıkları engellerle ve çatışmalarıyla savaşırken en basit yolu seçerler. Çatışmaları sebebiyle yaşadıkları stres ve sıkıntılardan kaçma yolu gibi olan ve keyif verecek bu anlar onlar için değerlidir.

Ayrıca psikolojik olarak rahatsızlıkları bulanan bireyler, bu sorunlarıyla baş etmek yerine daha rahat ve hoş bir yöntem gibi gözüken bağımlılık yapıcı durumlara evrilebilirler, o yolu seçebilirler.

İlgi duyulan bir şey sonradan davranışsal bir şekilde bağımlılığa dönüşebilir, bunlara alkol ve sigara bağımlılığı sayılabilecek örneklerdir. Bir durumdan kaçış veya haz alma isteği gibi sebeplerde ise madde kullanımı bağımlılığı ön plandadır.

Son zamanlarda daha yaygın olan ise teknoloji – internet bağımlılığı sayılabilir. Bu bağlamdaki sebepler ise; Teknolojik unsurun bireyin ilgi alanına girmesi, onun dikkatini çekmesidir.

Bağımlı olduğu şeyle ilişkisinin artması, tüm hayatına yayılması ve bununla birlikte bireyin yaşam kalitesindeki düşüş, diğer bağımlılıklarda olduğu gibi tolerans geliştirme de görülür, çünkü örneğin günde iki saat internet veya oyun belli bir süre sonra yetmeyip sürekli artmaya başlayabilir. Geri çekilme görülür, iletişimde azalma ve belli bir ara verdikten sonra tekrar nüksetme de gerçekleşebilir.

Bağımlılığın Toplumda Yaygınlığı

Yapılan araştırmalar ışığında 20. Yüzyılın ikinci dönemi sonrasında madde bağımlılığı ve alkol bağımlılığı tüm dünya genelinde birçok coğrafyaya yayılarak büyük bir kitleye ulaşmıştır. 1992’de Amerika’da yayınlanan bir rapora göre uyuşturucuya başlama yaşı 13-14 yaş olarak saptanmıştır.

Türkiye Uyuşturucu ve Uyuşturucu Bağımlılığı İzleme Merkezi’nin (TUBİM), çeşitli kurumlarla iş birliği yaparak hazırladığı 2012 tarihli bir araştırmaya göre;

15-64 yaş grubu nüfusta bağımlılık yapan herhangi bir maddenin en az bir kez kullanım oranı %2,7 olarak hesaplandı. Bu oran cinsiyetlerde ise erkeklerde %3,1 ve kadınlarda %2,2 oldu. Madde kullanımının yaygınlığı ise 15-34 yaş grubu genç yetişkinlerde, genel nüfusa göre daha yüksek olduğu saptandı.

Genç yetişkinlerde bir uyuşturucu maddenin yaşam boyu kullanım oranı %3,0 olarak bulundu. Türkiye’de yaşamları boyunca esrar kullanma yaygınlığı %0,7 iken madde kullanımının erkek bireylerde kızlara göre daha yaygın olduğu belirlendi.

En kolay erişilebilen zararlı maddenin 2001’de uçucu maddeler iken, 2004’te ise esrar olduğu, bulunabilirlik açısından ise en çok satılan uyuşturucu sentetik hap olan ‘Ekstazi’ olduğu kaydedildi.

Bağımlılığa Yatkın Kişilik Tipleri Hangileridir?

Bağımlılığı bulunan kişilik tipleri hakkında yapılan araştırmalara göre alkol bağımlılığı bulunanlarda anti-sosyal kişilik veya anti-sosyal davranış sergileyenlerin oranı %30 olarak bulunmuştur.

Genelde bağımlılık yaşayan insanlar obsesif yani takıntılı bireyler olabilir. Mükemmeliyetçi, aşırı kontrolcü davranışlar sergileyen bireylerde bağımlı olma riski daha yüksek diyebiliriz.

Ayrıca, travma sonrası veya depresyon rahatsızlığı bulunan kişiler de alkole ve hatta uyuşturucu maddeye kaçış yolu olarak başvurabilmektedir. Genelde bu tarz bir başlangıçta bağımlılık derecesinde görünmeyen kullanımdan sonra gittikçe tam bağımlı bir hale gelme durumu söz konusu olabilir.

Asosyal, içe dönük kişilik tiplerinde de daha cesaretli olmak adına alkol ve madde kullanımı sonrasında da bağımlılık mümkün olabiliyor.

Bağımlı Bireylerin Ortak Özellikleri Nelerdir?

  • Madde kullanımlarında mutlaka bir dönüm noktası bulunmaktadır, ayrılık, yas vb bir sebep sıklıkla görülmektedir,
  • Bağımlı kişiler genelde hayatlarının bir dönemlerinde bir travma geçirmiş olurlar,
  • Madde veya alkol kullanımı öncesinde şaşırtıcı biçimde iyi bir hayatları olabilir, genelde mükemmeliyetçi kişilerdir,
  • Madde bağımlılarında rastgele cinsel ilişki sık görülür,
  • Bağımlılar her şeyi uçta yaşayan insanlardır,
  • Genelde olaylara ya hep ya hiç zihniyetiyle yaklaşırlar.

Bağımlılık Yapıcı Maddeler Nelerdir?

Tütün, Alkol, Esrar, Atropin, Biperiden, Antikolinerjikler, Doğal olan Morfin, Kodein maddeleri, Yarı doğal yapılan Eroindir. Doğal olmayan sentetik maddeler ise; Meperidin, Metadon, Sedatif Hipnotikler, Diazepam, Lorazepam, Clonazepam, Meprobamat, Fenprobamat, Barbitürat, Halüsinojenler, LSD, Melek tozu olarak bilinen Fensiklidin, Extasy, Meskalin, Uyarıcı maddeler ise Stimulanlar, Kokain, Amfetamin, Kafein, Efedrindir. Uçucu maddeler; benzol, tiner, bali, tolüen ve son zamanlarda yaygınlaşan çakmak gazında bulunan bütan gazı da bağımlılık yapabilmektedir.

Yazar: İlker Yavuz
İletişim: [email protected]

16 Ekim 2018 / by / in
Gallery Sample

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat. Ut wisi enim ad minim veniam, quis nostrud exerci tation ullamcorper suscipit lobortis nisl ut aliquip ex ea commodo consequat….

6 Aralık 2014 / by / in
Quote Post Sample

Only one thing is impossible for God: To find any sense in any copyright law on the planet.
Mark Twain

6 Aralık 2014 / by / in
Link Post Sample

http://themeforest.net/user/Webbu

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Donec porttitor eros feugiat ipsum lobortis, eget cursus risus lacinia. Etiam dui libero, condimentum sit amet tincidunt aliquam, vehicula a turpis. Fusce eget nisl eget enim faucibus fringilla vitae et nibh.

6 Aralık 2014 / by / in
Video Sample

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Donec porttitor eros feugiat ipsum lobortis, eget cursus risus lacinia. Etiam dui libero, condimentum sit amet tincidunt aliquam, vehicula a turpis. Fusce eget nisl eget enim faucibus fringilla vitae et nibh….

6 Aralık 2014 / by / in
Aside Sample Post

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Donec porttitor eros feugiat ipsum lobortis, eget cursus risus lacinia. Etiam dui libero, condimentum sit amet tincidunt aliquam, vehicula a turpis.

6 Aralık 2014 / by / in